Do web sajta za samo 250 KM
No matching records!
Kako do članstva?

[ nazad ]

Prapovijest

Na prostorima današnje Bosne i Hercegovine, nižu se od davnina mnogi slojevi praistorijskih kultura cije je formiranje i nestanak vezano uz migracije neidentificiranih etnickih grupa. Prastanovnici mediteranske grupe na obalnom podrucju i panonske skupine na kontinentalnom podrucju razvijaju neoliticke i eneoliticke kulture (Danilo, Hvar, Vucedol) koje se miješaju u Bosni (Kakanj, Butmir). Nastavljaju se kulture metalnog doba iz kojih nice sloj Ilira, etnicke grupacije sa jasno definiranom kulturnom i umjetnickom fizionomijom.

Na podrucju Bosne i Hercegovine materijalna ostavština paleolita je obilježena najstarijim spomenikom paleolitske umjetnosti na jugoistoku Evrope - gravure u stijeni pecine Badanj kod Stoca. Npr. Konj napadnut strelama, sacuvan fragmentarno, datira se oko 12000. p.n.e.
Pod uticajem impresso keramike iz zapadnog Sredozemlja je i Hercegovina (Zelena pecina – Mostar, Cairi – Stolac, Lisicici – Konjic i Pec Mlini na izvoru Tihaljine), a stanovanje je u pecinama ili u naseljima na uzvišenjima. U gornjem porjecju rijeke Bosne i sjeveroistocnoj Bosni (Obra I kod Kaknja - sojenicka naselja na istaknutim brežuljcima) se miješaju uticaji kulture sa Jadrana i starcevacke kulture sa sjeveroistoka. Poseban izraz te kulture predstavljaju posude na cetiri noge, tzv. ritoni koji su osobiti i u danilskoj kulturi u Hrvatskoj. Po ovim predmetima kakanjska kultura se uvrštava u širok krug neolitskog kompleksa koji je njegovao kult životne snage (od sjeverne Italije, Dalmacije i Epira do Egeje).

Butmirsku kulturu pored Sarajeva karakterizira fina glacana keramika sa raznovrsnim geometrijskim ukrasima (najcešce spiralama). Butmirske figure su unikatne skulpture oblikovane prostom rukom, glave su gotovo portretske sa naglašenim dijelovima tijela.

U cijeloj današnjoj Bosni i Hercegovini, bronzano razdoblje je zastupljeno bronzanim fibulama koje zamjenjuju predmete kao igle i dugmadi. Na podrucju Bosne karakteristicna su naselja tipa gradine i nekropole s kamenim tumulima. U to vrijeme razraden je poseban geometrijski stil urezanih ornamenata, koji posebno dolazi do izražaja na oružju, ukrasnim plocama, pljosnatim ogrlicama i fibulama.
Od 7. vijeka p.n.e. željezo preuzima primat, prepuštajuci bronci domenu nakita i umjetnosti. Razlicita ilirska plemena pod uticajem halštatskih kultura formiraju vlastite regionalne varijante.

Japodska plemena imaju izuzetnu sklonost kicenju (teške, predimenzionirane ogrlice od žute, plave ili bijele staklene paste, masivne bronzane fibule, bronzani privjesci u obliku životinja i ljudi, spiralne narukvice, dijademi, kape i oglavlja od bronzanog lima …). Karakteristicna je i sitna plastika od jantara oblikovane u stilu arhajske jonske plastike.

Pocetkom 4. vijeka p.n.e. dolazi do prvog prodora Kelta, oni donose tehniku loncarskog kola, nove tipove fibula, te razlicite bronzane i željezne pojaseve. Oni se nisu zadržavali u svom pohodu na Grcku i njihov uticaj je ogranicen.
Na znacajnu ulogu kulta mrtvih kod ilira ukazuje pažnja sa kojom su vršili sahranjivanje i posmrtne obrede kao i bogatstvo razlicitih priloga u grobovima. U sjevernim krajevima dugo se ocuvala tradicija spaljivanja pored sahranjivanja u ravne grobove, dok se na jugu mrtvi sahranjuju u kamenim ili zemljanim tumulima (gromile), koji u Hercegovini dosežu monumentalne promjere (više od 50 m u promjeru i 5 m u visinu).

[ nazad ]




No matching records!

Grupa trenutno nema aktivnih članova
Prva tri mjeseca rada portala artStock.ba smatraju se beta (testnim) periodom. Za to vrijeme portal će biti potpuno operativan i redovno dograđivan.

Home | Najave izložbi | Art galerije | Istorija umjetnosti u BiH | Reklamiranje i usluge | Kontakti
Slikari | Kipari | Grafičari | Dizajneri | Nakit | Kako do članstva? | swap to english

Copyright © 2008-2009 artStock.ba - All rights reserved
design and development
DWS and DSD Nov 2008